Linh Mục Vinh Sơn Nguyễn Thế Thủ

CÁC NGHI THỨC BÍ TÍCH

BÍ TÍCH HÔN PHỐI

NGHI THỨC HÔN NHÂN TRONG PHỤNG VỤ LỜI CHÚA

1. Những Lưu Ý Mục Vụ Cần Biết Trước

1. Bí tích Thánh Thể và bí tích Hôn nhân là hai bí tích độc lập, vì vậy trên nguyên tắc người ta có thể cử hành riêng hai bí tích này, mà không bắt buộc phải luôn luôn cử hành bí tích Hôn nhân trong Thánh lễ. Do đó trong những trường hợp bất khả kháng không thể cử hành Thánh lễ vì lý do này hay lý do khác, thì đôi vợ chồng vẫn cử hành bí tích hôn nhân thành sự và hợp pháp ngoài Thánh lễ. Chẳng hạn những nơi xa xôi hẻo lánh linh mục không thể đến dâng thánh lễ, hoặc những người hấp hối muốn kết hôn mà không thể gặp linh mục, hoặc những người đang trong tình trạng khó khăn cả về thể lý lẫn tinh thần không thể cử hành hôn nhân trong Thánh lễ ... Vì thế chúng ta cần loại trừ quan niệm cho rằng cử hành bí tích Hôn nhân trong thánh lễ để cho long trọng, để làm cho đám cưới được xôm tụ, hoặc coi đó như một đặc quyền hay một ưu đãi dành cho ai. Dù cử hành trong hay ngoài Thánh lễ giá trị của bí tích Hôn nhân không thay đổi.

2. Hôn nhân giữa hai người công giáo thì được khuyên nên cử hành trong Thánh lễ, nhưng không bắt buộc. Hôn nhân giữa một bên là công giáo và một bên đã chịu thánh tẩy nhưng không công giáo (tức hôn nhân hỗn hợp), sẽ cử hành ngoài thánh lễ. Trường hợp đặc biệt, nếu Bản Quyền cho phép, có thể cử hành trong thánh lễ nhưng bên không công giáo không được phép rước lễ ¹.

3. Khi không cử hành nghi thức hôn nhân trong Thánh lễ, Giáo Hội khuyên các mục tử nên cử hành phụng vụ Lời Chúa và cho người công giáo rước lễ.

2. Nghi Thức Hôn Nhân Trong Phụng Vụ Lời Chúa

Phụng vụ Lời Chúa có thể đọc ba bài lấy trong sách bài đọc ngoại lịch phần bí tích Hôn nhân hay trong chính thánh lễ hôn nhân. Sau bài giảng, đôi tân hôn cử hành bí tích của họ trước mặt linh mục chủ sự và hai nhân chứng.

Nghi thức thẩm vấn

Chủ sự:  Anh chị (chúng con) thân mến,

Anh chị (chúng con) đến nhà thờ để tình yêu của anh chị (chúng con) được Thiên Chúa đóng ấn trước mặt đại diện Hội Thánh và cộng đoàn. Thật vậy, Chúa Kitô rộng rãi chúc phúc tình yêu này, và Chúa dùng bí tích đặc biệt làm cho anh chị (chúng con) được phong phú và kiên cường, để anh chị (chúng con) luôn luôn trung tín với nhau và đảm nhận những trách nhiệm khác của hôn nhân, cũng như chính Người đã dùng phép Thánh tẩy để thánh hiến anh chị (chúng con). Bởi đó trước mặt Hội Thánh, tôi (cha) hỏi ý kiến anh chị (chúng con).

Anh T... và Chị T..., anh chị (chúng con) có tự do và thật lòng đến đây, chớ không bị ép buộc, để kết hôn với nhau không?

Vợ và chồng: Thưa có

Chủ sự: Khi chọn đời sống hôn nhân, anh chị (chúng con) có sẵn sàng yêu thương và kính trọng nhau suốt đời không?

Vợ và chồng: Thưa có

Chủ sự (có thể bỏ câu này nếu thấy cần thiết, chẳng hạn đôi vợ chồng đã cao niên): Anh chị (chúng con) có sẵn sàng yêu thương đón nhận con cái mà Chúa sẽ ban, và giáo dục chúng theo luật Chúa Kitô và Hội Thánh không?

Vợ và chồng: Thưa có

Chủ sự: Vậy bởi vì anh chị (chúng con) đã quyết định kết hôn, anh chị (chúng con) hãy cầm tay nhau và nói lên sự ưng thuận của anh chị (chúng con) trước mặt Thiên Chúa và Hội Thánh Người.

Nghi thức chính yếu của bí tích

Kế đó đôi tân hôn nắm tay nhau, nếu được quay mặt nhìn nhau và từng người nói lời ưng thuận kết hôn. Đây là nghi thức chính yếu của bí tích hôn nhân và phải được từng người cam kết. Do đó nếu cử hành bí tích hôn nhân cho nhiều đôi vợ chồng cùng lúc, thì chủ sự chỉ cần hỏi chung một lần các câu hỏi thẩm vấn, nhưng lời cam kết hôn nhân phải để từng người biểu lộ cách công khai trước mặt mọi người.

Chồng: Tôi T... nhận em T... làm vợ, và hứa sẽ giữ lòng chung thuỷ với em khi thịnh vượng cũng như lúc gian nan, khi bệnh nạn cũng như lúc mạnh khoẻ, để yêu thương và tôn trọng em mọi ngày suốt đời tôi.

Vợ: Tôi T... nhận anh T... làm chồng, và hứa sẽ giữ lòng chung thuỷ với anh khi thịnh vượng cũng như lúc gian nan, khi bệnh nạn cũng như lúc mạnh khoẻ, để yêu thương và tôn trọng anh mọi ngày suốt đời tôi.

Chủ sự: Xin Thiên Chúa đoái thương xác nhận sự ưng thuận mà anh chị (chúng con) đã tỏ bày trước Hội Thánh, và xin đoái thương đổ tràn đầy ơn phúc xuống cho anh chị. Sự gì Thiên Chúa liên kết, loài người không được phân ly.

Đáp: Amen

Nghi thức diễn nghĩa

Sau lời cam kết ưng thuận của người nam và người nữ, họ đã chính thức trở nên vợ chồng, còn việc trao nhẫn cưới chỉ là nghi thức diễn nghĩa, không thuộc bản chất của bí tích hôn nhân. Do đó không bao giờ được phép coi nghi thức trao nhẫn cưới quan trọng hơn lời ưng thuận của đôi vợ chồng. Vì vậy khi cử hành hôn nhân cho nhiều đôi vợ chồng, không thể nại lý do thời gian mà bỏ lời ưng thuận để chỉ giữ phần trao nhẫn cưới.

Chủ sự (làm phép nhẫn cưới): Xin Thiên Chúa chúc phúc + cho những chiếc nhẫn này, mà hai người trao cho nhau để làm bằng chứng tình yêu và trung thành.

Chồng đeo nhẫn cho vợ và nói: Em T... hãy nhận chiếc nhẫn này để làm bằng chứng tình yêu và trung thành của anh. Nhân danh Cha và Con và Thánh Thần.

Vợ đeo nhẫn cho chồng và nói: Anh T... hãy nhận chiếc nhẫn này để làm bằng chứng tình yêu và trung thành của em. Nhân danh Cha và Con và Thánh Thần.

Trao nhẫn cưới xong, nghi thức bí tích hôn nhân kết thúc. Đôi tân hôn trở về chỗ của mình, chủ sự và cộng đoàn đọc lời nguyện chung và lời nguyện chúc hôn cho họ như sau:

Lời nguyện chung và lời nguyện chúc hôn

Chủ sự: Anh chị em thân mến,

Chúng ta hãy khẩn khoản này xin Chúa nhân lành đổ tràn đầy ơn phúc trên (các) nữ tỳ Chúa đây đã thành hôn với (những) người chồng này trong Chúa Kitô, xin Chúa liên kết họ bằng lời thánh ước và cho họ đồng tâm nhất trí trong một tình yêu:

Xướng:

• Chúa Kitô đã yêu Giáo Hội đến nỗi hy sinh sinh mạng sống cho chúng ta. Chúng ta cầu xin Chúa cho (các) đôi tân hôn biết đón nhận và hy sinh cho nhau trong đời sống hằng ngày.

Đáp sau mỗi ý nguyện: Xin Chúa nhậm lời chúng con.

• Tình yêu hôn nhân làm triển nở ơn gọi kitô hữu. Chúng ta cầu xin Chúa cho (các) đôi tân hôn được tràn đầy ơn Chúa trong đời sống mới, để họ trở nên chứng nhân của Chúa trong thế giới hôm nay.
• Đời sống hôn nhân mang niềm vui và hy vọng, hạnh phúc và thử thách. Chúng ta cầu xin Chúa luôn hiện diện trong gia đình của (các) đôi tân hôn để nâng đỡ họ trong mọi hoàn cảnh cuộc đời.

Chủ sự đọc lời nguyện chúc hôn:

Lạy Chúa, Chúa đã dùng quyền năng mình tạo thành mọi sự từ hư vô. Khi an bài vạn vật lúc ban đầu và tạo thành con người theo hình ảnh Chúa, Chúa đã đặt người nữ làm bạn trợ lực bất khả phân ly của người nam, khiến họ không còn phải là hai, nhưng là một. Chúa đã dạy rằng điều gì Chúa đã thiết lập, thì không bao giờ được phá huỷ.

Lạy Chúa, Chúa đã thánh hiến sự phối hợp vợ chồng cách mầu nhiệm tuyệt hảo, để dùng khế ước hôn nhân mà báo trước mầu nhiệm kết hiệp giữa Chúa Kitô và Hội Thánh.

Lạy Chúa, nhờ Chúa mà người nam người nữ kết hợp, đó là xã hội đầu tiên được gầy dựng và được Chúa chúc phúc. Lời chúc phúc này dù án phạt nguyên tổ, dù hình phạt Đại hồng thuỷ cũng không xóa được. Xin thương nhìn đến (các) nữ tỳ Chúa đây đã thành hôn với (những) người chồng này và mong được Chúa ban ơn phúc: xin cho (các) nữ tỳ Chúa ơn biết yêu thương, sống thuận hoà và hằng noi gương các thánh nữ được tán dương trong Thánh Kinh. Xin cho (những) người chồng này thành tâm tín nhiệm vợ mình, để khi nhìn nhận vợ mình là bạn ngang hàng và cùng thừa hưởng ơn thánh, thì biết tôn trọng vợ mình phải lẽ, và luôn luôn yêu thương vợ mình với tình yêu mà Chúa Kitô yêu Hội Thánh Người.

Và giờ đây, lạy Chúa, chúng con nài xin Chúa cho các tôi tớ Chúa đây được cùng nhau trung thành giữ vững đức tin và các giới răn, và khi giữ một lòng chung thuỷ, họ nêu gương đời sống vẹn toàn. Xin nhờ sức mạnh của Phúc Âm, họ trở nên nhân chứng xứng đáng của Đức Kitô đối với mọi người, và sau khi đã đến tuổi già như lòng mong ước, thì được hưởng phúc thiên đàng với các thánh. Chúng con cầu xin nhờ Đức Kitô, Chúa chúng con.

Đọc lời nguyện chúc hôn xong, nếu không rước lễ chủ tế xướng kinh Lạy Cha, sau đó người ban phép lành như cuối thánh lễ để kết thúc buổi cử hành phụng vụ. Còn nếu có nghi thức rước lễ thì theo trật tự như sau:
Chủ sự tiến lên bàn thờ và mời gọi:

Vâng lệnh Chúa Cứu Thế và theo thể thức Người dạy, chúng ta dám nguyện rằng:

Mọi người: Lạy Cha …

Chủ sự: Anh chị em hãy chúc bình an cho nhau.

Mọi người trao bình an bằng cách cúi đầu. Kế đó chủ sự cầm MTC và mời gọi:

Đây Chiên Thiên Chúa, đây Đấng xoá tội trần gian, phúc cho ai được mời đến dự tiệc Chiên Thiên Chúa.

Mọi người: Lạy Chúa, con chẳng đáng….

Rước lễ xong vị chủ sự cất MTC còn lại và tráng chén nếu cần. Sau đó hát một thánh vịnh tạ ơn và vị chủ sự sẽ kết thúc bằng lời nguyện sau đây:

Chủ sự: Lạy Chúa, chúng con đã tham dự bàn tiệc của Chúa, xin cho những người vừa cử hành bí tích hôn nhân được luôn luôn gắn bó với Chúa và rao truyền danh Chúa cho mọi người. Chúng con cầu xin nhờ Đức Kitô, Chúa chúng con.

Sau đó chủ sự ban phép lành cho mọi người giống như kết thúc Thánh lễ. Mọi người có thể hát bài ca tạ ơn để kết thúc.

1. Ordo Celebrandi Matrimonium Editio typica altera 1990, n 36