Deacon Paul Nghia Pham

GOD’S ROAD THROUGH THE DARKNESS

Sirach 3:2–6, 12–14 • Colossians 3:12–21 • Matthew 2:13–15, 19–23

During the Second World War, a small Catholic village in Italy was surrounded by violence. Families hid wherever they could—barns, tunnels, cellars. A young father named Marco stayed awake every night holding his sleeping son while explosions shook the walls. One night, after a bomb fell nearby, his wife cried: “We have to leave before morning.” Marco looked at his child—peaceful and unaware—and whispered: “Lord, I will walk wherever You ask me to walk, even into darkness, if it will save my family.” At dawn he led them into the unknown. Years later, that boy, now a priest, preached: “My father taught me faith not with sermons, but by walking through the dark when God called him.”

This is the spirituality of the Gospel today. In Matthew, Joseph wakes from sleep and hears the command: “Rise, take the Child and His mother, flee into Egypt.” He does not argue, delay, or ask for signs. In the middle of the night, he gathers Mary and the Child and begins a journey into exile. Their only security is God’s word. Holiness does not begin in comfort; it begins in obedience. The Son of God enters history not in power, but in vulnerability. He begins His life as a refugee, the Savior of the world hidden in danger, and God’s plan unfolds in exile. Faith is the courage to entrust one’s life to God without knowing the path ahead.

My dear brothers and sisters in Christ, Christmas is a family time. Families reunite, we share meals, we laugh and talk. Let us thank God for the graces our families receive and ask Him to bless our homes and help our families become what He calls them to be.

Christmas invites us to reflect on what it means to be a family. The family is the basic unit of society and the Church. It is in the family that we first learn what is good and bad. It is in the family that we first learn to love, because it is there that we first receive love. It is in the family that we learn to forgive and to pray. The future of humanity depends on the family because everyone comes through a family.

Unfortunately, there is increasing pressure today to redefine the very nature of marriage and family life. Some governments and cultures promote models of marriage that separate it from God’s design. At the root of this trend is the belief that the human person is a plastic construct, shaped at will, especially our identity as male and female. But the human heart is not plastic; it is eternal. We are created in the image and likeness of God, who is love, relationship, communion. We are “hard-wired” for God, and the deepest needs of the human heart will be satisfied only when we see Him face to face. As St. Augustine said: “Our hearts are restless until they rest in You.” In the meantime, marriage and family are God’s ordinary way of healing that restlessness.

That is why today we look at the Holy Family. Mary was immaculately conceived and always sinless. Joseph was her chaste spouse, chosen to protect and love her with purity and strength. Jesus is the Son of God. And yet, the Holy Family did not float above human struggle. In today’s Gospel, they flee into Egypt under threat. The Holy Family knew hunger, fear, travel, misunderstanding, uncertainty. They walked into darkness with faith.

Sometimes our families do not understand why we carry certain crosses. Sometimes we ask God like Mary did: “Why are You doing this to us?” There is not always a satisfying answer. Like Mary and Joseph, we continue to live the Christian life not because it solves every question, but because no other path brings lasting peace. The Holy Family remained faithful and united through every trial. What held them together? Love—real love—full of forgiveness, patience, sacrifice. We see Jesus’ love for His mother from the Cross, giving her into John’s care. When discipline is needed, if it is not done in love, it becomes abuse. When families fail, it is because love failed somewhere. When families succeed, it is because they are places of love.

St. Paul invites us today: “Put on compassion, kindness, humility, gentleness, patience… and above all, love.” The family is the first monastery where love takes its vows. It is the first school where forgiveness is learned. It is the workshop where patience becomes prayer. What we are at home is who we truly are.

I believe one of the greatest threats to families today is simple: we do not spend enough time together. We are so busy working, talking to screens, living behind devices, that we have less and less time for each other. There is a story about a busy lawyer who lived far from her elderly father. When he asked when she might visit, she listed every reason she could not come—courts, meetings, clients. When she finished, her father asked: “When I die, will you come to my funeral?” Shocked, she said: “Of course.” He replied: “Good. Forget the funeral—I need you more now than then.”

Spending time together is a way of showing love. Jesus went down to Nazareth and was obedient to His parents. Why did the eternal Son spend eighteen hidden years in a carpenter’s workshop? Were they wasted? Certainly not. His public ministry lasted only three years—one year of public life for every ten years of hidden family life. That tells us what Jesus values: family first. Before He preached the Sermon on the Mount, He lived the Sermon on the Mount at home. Before He healed the world, He sanctified a house. Before He called disciples, He learned the heart of a father and the tenderness of a mother. The Holy Family teaches us that God’s plan is often hidden in ordinary family life, revealed through love, sacrifice, and trust—especially in times of darkness.

Today, the Holy Family challenges us to ask: What roads is God asking your family to walk together, even if you cannot see the way? What do your children learn about God by watching the way you love each other? When was the last time you blessed your family not with gifts but with presence? Is your home a place where forgiveness is stronger than anger? Do you see your family as a burden—or as the path God has chosen for your holiness?

Three points to take home:
First, family is God’s path for your holiness. Before God asks you to preach the Gospel, He asks you to live it at home.
Second, love is the only power that can hold a family together. Forgiveness is not optional—it is oxygen for family life.
Third, trust God in the darkness. Like the Holy Family, walk where God sends you, even when the road is hard.

Let us pray: Heavenly Father, You chose to reveal Your Son not in palaces, but in a humble family. Through the example of Jesus, Mary, and Joseph, teach our families to walk in faith like Joseph, to love in silence like Mary, and to grow in wisdom like Jesus. Help us put on compassion, kindness, humility, and patience, and honor our parents with tenderness. When darkness comes, be our light. When fear arises, be our courage. When love is wounded, be our healing. Make our homes a domestic Church, a school of love, and a road to heaven. We ask this through Christ our Lord. Amen.

Prayer of the Faithful

Priest:
Brothers and sisters, united with Jesus, Mary, and Joseph in the holiness of family life, let us confidently present our prayers to God our loving Father.

1. For the Church

For Pope Leo, our bishops, priests, and all who serve the Church, that she may continue to be a true home of compassion, tenderness, and mercy, guiding all families to holiness through the example of the Holy Family.
Let us pray to the Lord.
R/. Lord, hear our prayer.

2. For Families

For all Christian families, that they may grow in mutual love, patience, and forgiveness; may they learn to “put on heartfelt compassion, kindness, humility, and gentleness,” as Saint Paul teaches, and become domestic churches shining with God’s presence.
Let us pray to the Lord.
R/. Lord, hear our prayer.

3. For Parents and Children

For parents, that they may imitate Saint Joseph and the Blessed Virgin Mary in raising their children with faith; and for children, that they may show honor and respect to their parents and elders, as we hear in the Book of Sirach.
Let us pray to the Lord.
R/. Lord, hear our prayer.

4. For Immigrant, Refugee, and Displaced Families

For refugee families, migrants, and those forced to flee their homes—as the Holy Family once fled to Egypt—that they may find safety, dignity, protection, and the solidarity of compassionate hearts.
Let us pray to the Lord.
R/. Lord, hear our prayer.

5. For Peace and Healing in our Nation

For our nation and leaders, that God may guide them to promote unity, uphold the dignity of every human family, defend marriage according to God’s design, heal divisions, and care for the most vulnerable in society.
Let us pray to the Lord.
R/. Lord, hear our prayer.

6. For Local Needs and Families in Crisis

For families here in our community—those wounded by separation, illness, addiction, violence, or financial desperation—that the Lord may bind up every broken heart, restore unity, and bring reconciliation and peace to every home.
Let us pray to the Lord.
R/. Lord, hear our prayer.

7. For the Sick and the Homebound

For those who are sick, the elderly, the lonely, and those who carry heavy burdens in silence, that they may find comfort in the embrace of God and the love of their families.
Let us pray to the Lord.
R/. Lord, hear our prayer.

8. For the Deceased

For our brothers and sisters who have died, especially N. (So and So), that through the mercy of God they may enter the eternal joy of the Father’s house, where every family is gathered in perfect peace.
Let us pray to the Lord.
R/. Lord, hear our prayer.

9. For a Private Intention

And now, in the silence of our hearts, let us offer our own personal intentions, and pray for the needs of our families.
(Silent prayer)
Let us pray to the Lord.
R/. Lord, hear our prayer.

Priest:
Heavenly Father, hear our prayers and look with tenderness upon every family, especially those most in need. By the intercession of Jesus, Mary, and Joseph, strengthen our homes with faith, protect us from every evil, and lead us together to your kingdom. We ask this through Christ our Lord.
Amen.

CON ĐƯỜNG CỦA THIÊN CHÚA TRONG BÓNG TỐI

Hc 3:2–6, 12–14 • Cl 3:12–21 • Mt 2:13–15, 19–23

Trong Thế Chiến thứ hai, một ngôi làng Công giáo nhỏ bé ở Ý bị bao vây bởi tiếng bom đạn và sự hãi hùng. Các gia đình trốn trong chuồng bò, dưới hầm, trong đường hầm tối tăm. Mỗi đêm, một người cha trẻ tên Marco thức trắng, ôm đứa con trai còn ngủ say trên tay, trong khi tường nhà rung chuyển vì tiếng nổ. Một đêm, quả bom rơi rất gần, người vợ bật khóc: “Chúng ta phải rời khỏi đây, trước khi trời sáng.” Marco nhìn đứa con đang ngủ yên, ngây thơ không biết nguy hiểm, và thì thầm: “Lạy Chúa, con sẽ đi bất cứ nơi nào Ngài muốn, dù phải bước vào bóng tối, miễn là cứu được gia đình con.” Tờ mờ sáng, anh dẫn gia đình bước vào con đường vô định. Nhiều năm sau, đứa con ấy – giờ đã là linh mục – đứng trên giảng đài và nói: “Cha tôi không dạy tôi đức tin bằng lời, nhưng bằng việc bước đi trong đêm tối khi Thiên Chúa gọi.”

Đó chính là linh đạo của Tin Mừng hôm nay. Trong bài Tin Mừng theo Thánh Mátthêu, thánh Giuse tỉnh giấc giữa đêm và nghe lời sứ thần: “Hãy chỗi dậy, đem Hài Nhi và Mẹ Người trốn sang Ai Cập.” Người không tranh luận, không trì hoãn, không xin thêm dấu chỉ. Người lặng lẽ đứng dậy, đánh thức Mẹ Maria, bồng lấy Hài Nhi, và bắt đầu cuộc hành trình lưu đày. Không có kế hoạch, không có bảo đảm, chỉ có Lời Chúa. Sự thánh thiện không khởi đi từ tiện nghi, mà từ sự vâng phục. Con Thiên Chúa đến trần gian không trong quyền lực, nhưng trong sự mong manh của một trẻ thơ. Người bắt đầu cuộc đời như một người tị nạn. Kế hoạch của Thiên Chúa mở ra trong bóng tối, nhưng ánh sáng của Người dẫn đường. Đức tin là can đảm phó thác cho Thiên Chúa mà không biết con đường phía trước.

Anh chị em thân mến, Giáng Sinh là thời gian của gia đình. Mỗi gia đình tụ họp, sum vầy, dùng bữa, chia sẻ niềm vui. Chúng ta hãy tạ ơn Chúa vì những ơn lành Chúa tuôn đổ trên gia đình, và cầu xin Ngài chúc lành, giúp gia đình chúng ta trở nên điều mà Chúa mời gọi.

Giáng Sinh mời gọi chúng ta suy tư về ý nghĩa của một gia đình. Gia đình là nền tảng của xã hội và của Giáo Hội. Chính trong gia đình, chúng ta lần đầu biết điều thiện và điều ác. Chính trong gia đình, chúng ta học yêu thương, vì ở đó chúng ta được yêu thương đầu tiên. Chính trong gia đình, chúng ta học tha thứ và cầu nguyện. Tương lai của nhân loại tùy thuộc vào gia đình, vì tất cả chúng ta đều được sinh ra từ một gia đình.

Tiếc rằng, ngày nay đang có nhiều áp lực nhằm tái định nghĩa hôn nhân và gia đình. Nhiều nền văn hóa và chính quyền cổ vũ các mô hình tách rời hôn nhân khỏi ý định của Thiên Chúa. Căn nguyên của xu hướng này là niềm tin rằng con người chỉ là sản phẩm có thể “tái tạo” theo ý muốn, ngay cả bản chất nam nữ Chúa ban cho. Nhưng trái tim con người không phải là nhựa dẻo; trái tim là vĩnh cửu. Chúng ta được tạo dựng theo hình ảnh Thiên Chúa – Đấng là Tình Yêu, mối tương quan, sự hiệp thông. Chúng ta được “cài đặt” để hướng về Chúa, và khát vọng sâu thẳm trong tâm hồn chỉ được thỏa mãn khi gặp Ngài. Thánh Augustinô nói: “Linh hồn con khắc khoải, cho đến khi nghỉ yên trong Chúa.” Và chính trong thời gian lữ hành này, hôn nhân và gia đình là con đường bình thường Thiên Chúa dùng để chữa lành sự khắc khoải ấy.

Đó là lý do hôm nay chúng ta nhìn về Thánh Gia. Đức Maria được ơn vô nhiễm nguyên tội, luôn thánh thiện trọn đời. Thánh Giuse là người bạn trăm năm thanh khiết, khiêm nhường và mạnh mẽ. Chúa Giêsu là Con Thiên Chúa làm người. Thế nhưng, Thánh Gia không đứng ngoài những thử thách của kiếp nhân sinh. Trong Tin Mừng hôm nay, Thánh Gia trốn chạy ban đêm, mang theo nỗi sợ hãi. Thánh Gia đã nếm trải đói khát, nguy hiểm, thất vọng, mệt mỏi, hiểu lầm. Các ngài bước đi trong bóng tối, nhưng với lòng tin.

Có khi gia đình chúng ta cũng không hiểu vì sao mình phải vác thập giá. Có khi cha mẹ hỏi Chúa: “Tại sao Chúa để chúng con phải đau khổ?” Và như Mẹ Maria, chúng ta không có câu trả lời rõ ràng. Nhưng chúng ta tiếp tục sống đời Kitô hữu, không phải vì giải đáp được mọi câu hỏi, mà vì không có con đường nào khác đem lại bình an thật.

Vậy điều gì giữ Thánh Gia gắn bó? Chính là tình yêu – tình yêu đậm đặc sự tha thứ, kiên nhẫn, hy sinh. Khi Chúa hấp hối trên thập giá, Người vẫn lo cho Mẹ Maria và trao Mẹ cho Gioan. Khi sự dạy dỗ thiếu tình yêu, nó trở thành áp bức. Khi gia đình thất bại, đó là vì tình yêu đã thiếu ở đâu đó. Khi gia đình thành công, đó là vì đó là nơi của tình yêu.

Thánh Phaolô mời gọi: “Hãy mặc lấy lòng nhân hậu, khiêm nhu, hiền hòa, nhẫn nại… và trên hết là đức ái.” Gia đình là tu viện đầu tiên nơi tình yêu tuyên khấn. Gia đình là trường học đầu tiên của sự tha thứ. Gia đình là xưởng luyện, nơi kiên nhẫn trở thành lời cầu nguyện. Con người thật của chúng ta được bộc lộ trong gia đình.

Tôi tin rằng mối đe dọa lớn nhất cho gia đình hôm nay rất đơn giản: chúng ta không dành thời gian cho nhau. Chúng ta quá bận rộn với công việc, điện thoại, mạng xã hội, những ồn ào vô tận… đến mức gia đình thiếu vắng sự hiện diện. Có một câu chuyện về một nữ luật sư bận rộn sống xa cha mẹ. Khi người cha hỏi bao giờ cô sẽ về thăm, cô liệt kê hàng dài lý do: tòa án, phiên xử, khách hàng, lịch trình… Người cha lắng nghe và hỏi: “Khi cha chết, con có định về dự tang lễ không?” Cô sửng sốt: “Dĩ nhiên có.” Người cha đáp: “Tốt. Vậy đừng đợi đến ngày đó. Cha cần con bây giờ hơn.”

Dành thời gian là cách thể hiện tình yêu. Chúa Giêsu đã trở về Nagiarét và vâng phục cha mẹ. Tại sao Con Thiên Chúa lại dành mười tám năm trong xưởng mộc? Những năm ấy có bị lãng phí không? Chắc chắn là không. Sứ vụ công khai của Người chỉ ba năm – mỗi một năm rao giảng tương ứng mười năm sống đời gia đình. Điều đó cho thấy Chúa Giêsu đặt gia đình lên hàng đầu. Trước khi Người giảng Bài Giảng trên Núi, Người đã sống Bài Giảng trên Núi trong gia đình. Trước khi Người chữa lành thế gian, Người thánh hóa một mái nhà.

Thánh Gia cho chúng ta thấy kế hoạch của Thiên Chúa thường ẩn giấu trong nhịp sống bình thường của gia đình, tỏ hiện qua yêu thương, hy sinh và tín thác – nhất là trong bóng tối.

Hôm nay, Thánh Gia mời gọi chúng ta đặt câu hỏi: Con đường nào Thiên Chúa muốn gia đình bạn cùng nhau bước đi, cho dù chưa thấy ánh sáng cuối đường? Con cái bạn học gì về Thiên Chúa khi nhìn cách bạn yêu thương nhau? Lần cuối bạn chúc phúc cho gia đình không bằng quà tặng, nhưng bằng chính sự hiện diện thật sự, là khi nào? Gia đình bạn có phải là nơi tha thứ mạnh hơn tức giận? Bạn nhìn gia đình là gánh nặng, hay là con đường Thiên Chúa chọn cho sự thánh hóa của chính bạn?

Ba điểm để mang về:
Thứ nhất, gia đình là con đường Chúa chọn để thánh hóa bạn. Trước khi Chúa bảo bạn rao giảng Tin Mừng, Người bảo bạn sống Tin Mừng tại nhà.
Thứ hai, chỉ có tình yêu mới giữ gia đình đứng vững. Tha thứ không phải là chọn lựa – đó là hơi thở của gia đình.
Thứ ba, hãy tin tưởng Chúa trong bóng tối. Như Thánh Gia, hãy bước đi nơi Chúa dẫn, dù con đường khó khăn.

Chúng ta cùng cầu nguyện:
Lạy Cha trên trời, Cha đã chọn mạc khải Con Cha không trong cung điện, nhưng trong một gia đình nghèo hèn. Qua gương mẫu của Đức Giêsu, Mẹ Maria và Thánh Giuse, xin dạy gia đình chúng con biết bước đi trong lòng tin như Thánh Giuse, biết yêu trong thinh lặng như Mẹ Maria, và biết lớn lên trong khôn ngoan như Chúa Giêsu. Xin ban cho chúng con lòng nhân hậu, khiêm nhu, hiền hòa, nhẫn nại; và biết kính trọng cha mẹ với tất cả lòng hiếu thảo. Khi bóng tối phủ xuống, xin Cha là ánh sáng. Khi sợ hãi bủa vây, xin Cha là sức mạnh. Khi tình yêu bị thương tổn, xin Cha chữa lành. Xin biến mái ấm của chúng con thành Hội Thánh tại gia, trường học của tình yêu, và con đường dẫn đến Nước Trời. Chúng con cầu xin nhờ Đức Kitô, Chúa chúng con. Amen.

LỜI NGUYỆN GIÁO DÂN

Chủ tế:
Anh chị em thân mến, hôm nay chúng ta hướng về Thánh Gia: Chúa Giêsu, Mẹ Maria và Thánh Cả Giuse. Nhờ gương mẫu thánh thiện của các Đấng, chúng ta cùng tin tưởng dâng lên Chúa những lời cầu xin chân thành.

1. Cầu cho Hội Thánh

Cầu cho Hội Thánh luôn trở nên mái nhà của lòng xót thương, nơi nuôi dưỡng các gia đình trong đức tin, đức ái và sự hiệp nhất, để mọi gia đình Kitô hữu trở thành Hội Thánh tại gia.
Chúng ta hãy cầu xin Chúa.
Đáp: Xin Chúa nhận lời chúng con.

2. Cầu cho các Gia Đình Kitô Hữu

Cầu cho các gia đình trong Hội Thánh biết sống hiền hòa, khiêm tốn, quảng đại và tha thứ, như thánh Phaolô dạy: “Anh em hãy mặc lấy lòng nhân hậu, khiêm nhu, hiền hòa và đức ái trên hết mọi sự.”
Chúng ta hãy cầu xin Chúa.
Đáp: Xin Chúa nhận lời chúng con.

3. Cầu cho Cha Mẹ và Con Cái

Cầu cho các bậc cha mẹ biết noi gương Thánh Giuse và Mẹ Maria trong việc dưỡng dục con cái bằng đức tin; và cầu cho con cái biết tôn kính, thảo hiếu với cha mẹ như sách Huấn ca dạy: “Ai thảo kính cha mẹ thì đẹp lòng Thiên Chúa.”
Chúng ta hãy cầu xin Chúa.
Đáp: Xin Chúa nhận lời chúng con.

4. Cầu cho Người Di Dân và Tị Nạn

Cầu cho những gia đình đang phải chạy trốn vì chiến tranh, bạo lực, thiên tai và nghèo đói – như Thánh Gia xưa trốn sang Ai Cập – được che chở, đón tiếp và nâng đỡ bởi lòng nhân ái của mọi người.
Chúng ta hãy cầu xin Chúa.
Đáp: Xin Chúa nhận lời chúng con.

5. Cầu cho Hòa Bình và Công Lý

Cầu cho các nhà lãnh đạo quốc gia biết cổ vũ sự hiệp nhất, bảo vệ sự thánh thiêng của hôn nhân và gia đình, chăm lo người nghèo, và kiến tạo hòa bình cho quê hương và thế giới đang xung đột.
Chúng ta hãy cầu xin Chúa.
Đáp: Xin Chúa nhận lời chúng con.

6. Cầu cho Những Gia Đình Đang Gặp Khó Khăn

Cầu cho những gia đình đang đau khổ vì chia rẽ, bệnh tật, nợ nần, bạo lực hoặc nghiện ngập, được ơn chữa lành, hòa giải và bình an trong tình yêu của Chúa Giêsu.
Chúng ta hãy cầu xin Chúa.
Đáp: Xin Chúa nhận lời chúng con.

7. Cầu cho Người Bệnh Tật và Cô Đơn

Cầu cho những người bệnh tật, người già yếu, những ai sống một mình và mang nỗi buồn trong thinh lặng, được an ủi bởi lòng thương xót của Chúa và tình yêu của gia đình.
Chúng ta hãy cầu xin Chúa.
Đáp: Xin Chúa nhận lời chúng con.

8. Cầu cho các Linh Hồn đã Qua Đời

Cầu cho các linh hồn đã lìa trần, đặc biệt cho linh hồn: … (So and so), được Chúa thương đón nhận vào Nhà Cha trên trời, nơi mọi gia đình sum họp trong bình an vĩnh cửu.
Chúng ta hãy cầu xin Chúa.
Đáp: Xin Chúa nhận lời chúng con.

9. Cầu cho Ý Nguyện Riêng

Và giờ đây, mỗi người chúng ta âm thầm dâng lên Chúa những ý nguyện riêng trong tâm hồn.
(Thinh lặng cầu nguyện)
Chúng ta hãy cầu xin Chúa.
Đáp: Xin Chúa nhận lời chúng con.

Chủ tế:
Lạy Chúa là Cha nhân từ, xin thương nhận lời chúng con cầu xin, và nhờ lời chuyển cầu của Thánh Gia Thất, xin thánh hóa mọi gia đình chúng con, gìn giữ chúng con khỏi mọi sự dữ, và dẫn đưa chúng con về Quê Trời. Chúng con cầu xin nhờ Đức Kitô, Chúa chúng con.
Amen.