Anh chị em thân mến trong Đức Kitô, có những lúc một đứa trẻ có thể nói lên trong một câu điều mà cả thư viện thần học cố gắng giải thích. Có một câu chuyện rất đẹp về nhóm học sinh lớp Hai và Ba lần đầu tiên được dẫn vào nhà thờ. Các em bước vào và sững sờ trước những ô cửa kính màu rực rỡ—hình các thánh, các thiên thần, các vị tử đạo—lung linh khi ánh mặt trời chiếu xuyên qua. Cha xứ hỏi: “Các thánh là Ai?” Một bé gái giơ tay và đáp: “Các thánh là những người để ánh sáng mặt trời đi xuyên qua họ.” Em không biết rằng mình đang làm thần học, nhưng em đã nói đúng. Và đó chính là điều Chúa Giêsu muốn nói hôm nay khi Người bảo các môn đệ: “Anh em là muối cho đời… Anh em là ánh sáng cho trần gian.”
Chúa Giêsu tuần trước đã lên núi và công bố Chín Mối Phúc: phúc cho ai hiền lành, thương xót, xây dựng hòa bình, trong sạch, nghèo khó trong tinh thần... Những lời ấy không phải khẩu hiệu thi vị, nhưng là một lối sống mới trong Nước Trời. Hôm nay, Người tiếp tục bài giảng ấy và cho thấy điều gì xảy ra khi con người thật sự sống Những Mối Phúc này: họ trở thành muối và ánh sáng. Nghĩa là họ không chỉ tin và giữ trong lòng, nhưng bắt đầu sống biến đổi thế giới chung quanh.
Trong đời sống Do Thái vào thời Chúa Giê-su, muối rất quý. Muối giữ thực phẩm khỏi hư, thanh tẩy lễ vật, và là dấu chỉ giao ước bền vững. Kinh Thánh còn nói đến “giao ước muối,” nghĩa là điều trung tín và trường tồn. Khi Chúa Giêsu nói: “Anh em là muối cho đời,” Người muốn nói rằng môn đệ của Người được sai đến để làm chậm sự mục nát luân lý của thế giới, để đem hương vị của Thiên Chúa vào đời sống con người, và để trung thành với giao ước. Nhưng Người cũng cảnh báo: “Nếu muối nhạt đi, thì lấy gì muối nó lại?” Vào thời đó, muối thường lẫn với cát. Khi muối thật tan hết, phần còn lại trông giống muối nhưng không còn sức mạnh. Chúa muốn nói: đừng chỉ trông giống môn đệ—hãy là môn đệ từ trong lòng.
Có một linh mục kể lại: một đêm khuya, cha đến bệnh viện trao Mình Thánh cho một giáo dân. Phòng đợi đầy những gia đình lo lắng và mệt mỏi. Khi đi ngang, cha thấy một bà cụ ngồi lặng lẽ ở góc phòng, bên cạnh là bình cà phê nhỏ. Ai đi qua, bà nhẹ nhàng hỏi: “Con có muốn chút cà phê không?” Bà không giảng đạo. Không lời lớn tiếng. Chỉ là sự hiện diện dịu dàng. Có người hỏi bà: “Bà làm việc ở đây à?” Bà mỉm cười: “Không. Chồng tôi đang mổ. Tôi không giúp được gì… nhưng tôi có thể giúp ai đó đang chờ đợi.” Sau này vị linh mục nói: lòng tốt đơn sơ của bà đã giảng một bài giảng hay hơn bất cứ điều gì cha có thể nói tối hôm đó. Bà không thay đổi chính sách bệnh viện. Bà không chữa bệnh. Nhưng bà giữ cho nhân tính không bị mục nát trong nơi mà sợ hãi và cay đắng có thể lấn át. Đó chính là muối. Muối không ồn ào. Muối không tìm chú ý. Muối chỉ lặng lẽ giữ cho đời khỏi hư hỏng.
Ánh sáng cũng mang ý nghĩa sâu xa trong truyền thống Do Thái. Ánh sáng là biểu tượng của sự hiện diện Thiên Chúa, của sự thật, của công lý, và của ơn cứu độ. Israel được gọi là ánh sáng cho muôn dân, để qua họ thế giới nhận ra lòng tốt của Thiên Chúa. Ngôn sứ Isaia trong bài đọc thứ nhất nói rõ ánh sáng ấy tỏa ra thế nào: bằng chia cơm cho người đói, đón người vô gia cư, che chở người trần truồng, loại bỏ áp bức, chấm dứt vu khống, làm dịu nỗi khổ của người khác. Khi sống công lý và lòng thương xót, Isaia nói: “Ánh sáng ngươi sẽ bừng lên như rạng đông.” Ánh sáng không phải lý thuyết. Ánh sáng là cách sống. Và Thánh Vịnh hôm nay cũng nói: “Ánh sáng chiếu soi trong đêm tối cho người ngay thẳng.” Người công chính trở thành ánh sáng không phải nhờ phép lạ phi thường, nhưng nhờ sự trung tín bình thường: tin tưởng vào Chúa, quảng đại, và sống vững vàng trong lòng.
Có một người đàn ông trong thị trấn nhỏ luôn bật đèn hiên mỗi tối, dù ông đi ngủ sớm. Một hôm có người hỏi: “Sao tối nào ông cũng để đèn sáng?” Ông đáp: “Vì người hàng xóm làm ca đêm, đi bộ về trong bóng tối. Tôi muốn anh ấy biết vẫn có ai đó thức trong thế giới này.” Nhiều năm sau, người hàng xóm nói: “Có những đêm tôi muốn bỏ cuộc. Nhưng ánh đèn ấy nói với tôi rằng tôi không cô đơn.” Đó chính là ánh sáng. Ánh sáng không ép buộc ai. Ánh sáng chỉ đứng đó, nơi bóng tối không ngờ tới.
Anh chị em thân mến, Giáo Hội nhìn thấy rất nhiều người trong cộng đoàn đang sống ơn gọi này thật đẹp. Anh chị em làm việc vất vả để nuôi gia đình. Anh chị em nâng đỡ người thân ở Việt Nam. Anh chị em phục vụ trong các ban ngành. Anh chị em dạy con cái sống đức tin. Anh chị em sống trung thực nơi làm việc, dù đôi khi bị hiểu lầm hay bị bỏ qua. Anh chị em kiên nhẫn chịu đựng khó khăn. Anh chị em quảng đại với người nghèo và với Giáo Hội. Anh chị em đem hương vị của lòng nhân ái, sự khiêm nhường và lòng tôn trọng vào khu xóm. Anh chị em đang để ánh sáng của Đức Kitô chiếu qua đời mình, và Giáo Hội tạ ơn Chúa vì chứng tá của anh chị em.
Hôm nay, tôi cũng muốn nói riêng với các anh chị dự tòng đang hiện diện. Anh chị đang bước vào một hành trình tuyệt đẹp. Khi tiến gần Mùa Chay và ngày lãnh nhận Bí tích Rửa Tội, Thêm Sức và Thánh Thể, anh chị đang học sống thế nào để ánh sáng của Đức Kitô chiếu qua đời mình. Chúng tôi tạ ơn Chúa vì lòng can đảm và đức tin của anh chị, và chúng tôi hứa đồng hành như anh chị em trên đường đến Phục Sinh.
Nhưng hôm nay Chúa Giêsu cũng nhẹ nhàng mà dứt khoát mời gọi chúng ta trở về với căn tính thật của người môn đệ. Có người đã che ánh sáng dưới thùng; có người để lời nói nặng nề, chia rẽ hay vu khống làm mờ chứng tá; có người bỏ quên người nghèo và người cô đơn; có người sống hai mặt—Công giáo trong nhà thờ nhưng không để Chúa hướng dẫn những chọn lựa hằng ngày; có người thiếu liêm chính trong bổn phận công dân hoặc đối xử với người khác như kẻ xa lạ. Chúa nhắc chúng ta: “Hãy để ánh sáng của anh em chiếu giãi trước mặt thiên hạ” và “Đừng để muối trở nên nhạt,” vì thế giới này thật sự cần chứng tá của anh chị em—cần lòng trắc ẩn trong khu xóm, sự liêm chính nơi công việc, lòng kiên nhẫn và thương xót trong gia đình, và sự trung tín trong đời sống xã hội. Với cộng đoàn Công giáo Việt Nam tại Hoa Kỳ, lời mời gọi ấy càng rõ ràng hơn: sống trung thực, tôn trọng, biết ơn, khiêm nhường; đứng về phía người yếu thế; và góp phần xây dựng hòa bình trong một xã hội còn nhiều chia rẽ.
Và giờ đây, chúng ta trở lại với cô bé trong nhà thờ. Khi em nói: “Các thánh là những người để ánh sáng đi xuyên qua họ,” em đã cho chúng ta hình ảnh tuyệt vời nhất của Tin Mừng hôm nay.
Chúa Giêsu là Ánh Sáng Thế Gian.
Chúng ta là những ô cửa kính màu.
Mỗi người một màu sắc, một hình dáng, một câu chuyện. Nhưng khi ánh sáng của Người chiếu qua, thế giới nhìn thấy vẻ đẹp, hy vọng, và sự hiện diện của Thiên Chúa.
Nhiệm vụ của chúng ta không phải tự tạo ánh sáng, nhưng để ánh sáng của Đức Kitô đi qua đời mình. Xin Người chiếu sáng nơi chúng ta bằng lòng thương xót, sự công chính, sự khiêm nhường, lòng can đảm và sự trung tín mỗi ngày. Và ước chi gia đình, hàng xóm, giáo xứ và xã hội nhận ra ánh sáng huy hoàng của Đức Kitô qua cách chúng ta sống, để mọi người cùng ngợi khen và tôn vinh Cha chúng ta trên trời. Amen.